görsel Çocuklara Kitap Okuma Alışkanlığı Kazandırma Yolları

Çocuklara kitap okuma alışkanlığı kazandırmak; zor, meşakatli ve sabır gereken bir iş. Ancak hem hayatlarında başarılı olmaları hem de mutlu ve bilinçli birer birey olmaları için aşılması gereken bir eşik. Burada en önemli nokta, çocuklara bu alışkanlığı kazandırmaya çalışırken doğru örnek olup onları kitap okumaktan daha da uzaklaştırmamak. İşte bunun için benim önereceğim somut öneriler şöyle: 

“Kitapsız büyüyen çocuk, susuz büyüyen ağaca benzer.” Çin Atasözü

  • Kitap okumanın önemi, anlamı ve yararları üzerine çocuğunuza nutuk çekmeyin. Kitap okuyan başka çocuklara övgüler yağdırıp, çocuğunuzu onlarla kıyaslamayın. Bunlar hiçbir işe yaramadığı gibi çocuğunuzu kitap okumaktan da soğutur. Sözlerle değil davranışlarınızla kitap okumayı sevdirin. Nasıl mı?
  • Önce anne-baba olarak siz kitap okuyun. Gece yatmadan önce, mutfakta yemeğin pişmesini beklerken kitap okuyun. Sadece boş zamanlarınızda değil, hafta sonları veya akşamları televizyon izlemek yerine kitap okumayı tercih edin. Kitap okumak için zaman yaratma çabanızı çocuğunuz görsün. Ancak bunu gösterirken gösterişe kaçmayın. Kitap okuduğunuzu çocuğunuzun gözüne sokmayın. Onu kendinizle kıyaslamayın. “Sen neden okumuyorsun?”, “Sen de okusana” gibi baskıcı cümleler kurmayın. Kitap okumayı sadece yaşamınızın rutininde tutun.
  • Evinizde küçük de olsa bir kütüphane oluşturun. Bu kütüphanede sizin beğendiğiniz yazarların kitapları, çocuğunuzun okuyabileceği türden kitaplar ve ilgi çekici dergiler olsun.
  • Akşam mutfakta bir şeylerle uğraşırken, yemek yaparken veya ortalığı toplarken çocuğunuzdan size bir öykü okumasını isteyin. Ancak bunu çocuğunuz oyun oynarken veya eğlenceli başka bir şeyler yaparken istemeyin. Zamanı iyi kollayın. Okumasını istediğiniz öyküyü; fazla uzun olmayan ve çocuğunuzun seveceği bir türden seçin. Israrcı olmayın. “Ben burada yemek yaparken sen de bana şu kitabı okuyabilir misin?” diye tek bir kere sorun, istemezse ikinci defa söylemeyin. “Sen de çok seveceksin bak bu öyküyü” gibi cümleler kurmayın. “Aaaa çok güzel bir öykü” gibi rol yapmayın. Gerçekçi olun. Okumayı kabul etmezse aradan 2-3 hafta geçtikten sonra bu isteğinizi yineleyin.
  • Ona özel günlerde kitap hediye edin. Ancak ona kitap hediye alırken başka bir isteğinden feragat ettirmeyin. Kitabı ekstra alın.

“Bir insana okuma aşkı ve onu tatmin edecek kitap verin; emin olun ki bu adam mutlu olacaktır.”  John Herschell

  • Çocuğunuz arkadaşlarından birine herhangi bir nedenle hediye almak istiyorsa, ona, hediye fikri olarak “kitap alabileceğini” önerin. Ancak sadece önerin, ısrarcı olmayın.
  • Alışveriş merkezinde onun istediği yerleri gezdikten sonra onu kitabevine götürün. Kendiniz için kitap bakacağınızı söyleyin, onu kitapların içine sokun, bırakın kendi başına dolaşsın, almak istediği bir kitap olursa alın. Kitap konusunda yönlendirme yapmayın. Gizliden kontrol edin ama şu kitap daha yararlı gibi baskı kurmayın. Yaşına uygun olmayan bir kitap seçerse, bunu ileride okuyabileceğini söyleyin. “Bu kitabı alamazsın, okuyamazsın” gibi cümleler kurmayın, “Bu kitabı ileride alacağız, olur mu?” şeklinde ikna etmeye yönelik cümleler kurun.
  • Çocuğunuzu sevdiğiniz bir yazarın imza gününe götürün. Çocuğunuzun, imza günü düzenlenen yazarın kitabını okuyup okumaması önemli değil. Bir yazarla tanışması, insanların bir yazara kitabını imzalatmak için nasıl beklediklerini, bir yazara nasıl değer verdikleri görmesi ve yazarın toplumda ne denli saygı duyulan biri olduğunu görmesi yeterli
  • Geceleri çocuğunuza masal ve öykü okuyun.
  • Çocuğunuzun okuyabileceği kitaplar ve yazarları hakkında bilgi sahibi olun. Örneğin Harry Potter’ı seviyorsa, kitabın yazarını takip edin. Onun hakkında güzel bir haber duyarsanız bunu bir akşam yemeğinde çocuğunuzla paylaşın ama ilgi çekici olması için abartmayın, süslemeyin.
  • Kendi okuduğunuz kitapların konularını çocuklarınıza anlatın. Onun okuduğu kitapların da konularını size anlatmasını isteyin. Okuduğu kitapların karakterlerinin isimlerini bilin ve o kitabı okuduğunu gördüğünüzde o karakterlerle ilgili sorular sorun. Bugün Marvel ve ailesi nasıllar acaba ? 🙂
  • Çocuğunuza asla bir isteği karşılığında kitap okumasını şart koşmayın. Yani şu kitabı okursan sana şunu alırım şeklinde bir şart koşmayın. Kitabı amaç olmaktan çıkarıp araç haline getirmeyin.
  • Çocuk kitaplarından uyarlanan bir sinema filmi izlediğinizde, özellikle de filmi çocuğunuz beğendiyse, filmin kitaptan uyarlama olduğunu ona hatırlatın.
  • Kitapla ilgili aktiviteler yaratın. Örneğin çocuğunuz fotoğraf çekmeyi seviyorsa, çok sevdiğiniz bir kitabı elinize alın ve sizin fotoğrafınızı çekmesini isteyin.
  • Çocuğunuz için okul ve öğretmen seçme şansınız varsa, bunu yaparken öğretmenin kitap okuyup okumadığını anlamaya çalışın. Kitap okuyan bir öğretmen, çocuklara kitap okumayı sevdirmesini de bilecektir.
  • Çocuk dergileri alın, odasına bırakın.
  • Yukarıda sıraladığım hiçbir şeyi üst üste onu boğacak şekilde yapmayın. Zaman zaman yapın. Aceleniz olduğunu düşünmeyin.

Peki çocuğunuza kitap okuma alışkanlığı kazandırmanız ne işe yarar, yani tüm bu zahmete değer mi?

1. Kitap okuma alışkanlığı çocuğunuzun odaklanma yeteneğini güçlendir. 

Kitap okumak, çocukların odaklanma yeteneğini güçlendirir, derslerine ve diğer aktivitelerinde de odaklanma sorunu yaşamamasını sağlar.

2. Kitap okumak çocuğunuzun analitik düşünme becerisini geliştirir. 

Kitaplardaki olay örgüleri, çocuğunuzun neler olacağını merak etmeye başlaması ve ilerisi için tahminler yürütmesi onun analitik düşünme becerisini geliştirir. “Kitaplar zekanın çocuklarıdır.” diyor Jonathan Swift.

3. Kitap okumak çocuğunuzun kelime hazinesini ve dil becerisini geliştirir.

Çocuğunuzun günlük kullandığı kelime sayısı artar. Belki hemen değil ancak ileride kendisi bile farketmeden daha düzgün cümleler kurmaya kendisini daha iyi ifade etmeye başlar. Rene Descartes’in de dediği gibi: “İyi kitapları okumak, geçmiş yüzyılların en seçkin zekalarıyla, önceden tertiplenmiş bir konuşmaya katılmak gibidir.”

4. Kitap okumak çocuğunuzun empati duygusunu geliştirir. 

Kitap okumak; olaylara başkalarının gözünden de bakma ve onların iç dünyalarında yaşananları görmeyi sağlar. Bu da empati duygusunun gelişmesine yardımcı olur.

5. Kitap okumak çocuğunuzu daha mutlu yapar.

“Kitapları seviyor musunuz öyleyse hayatınız boyunca mutlu olacaksınız demektir.” diyor Jules Chore ve “Benim gibi insanlar tarafından geride bırakılan fikirler, anıtlar hayattaki en büyük zevkimdir. Kitaplar olmasa uzun zaman önce umutsuzluğa gömülürdüm.” diyor Arthur Schopenhauer. Yapılan araştırmalar da kitap okumanın kan akışını yavaşlattığını ve kişiyi rahatlattığını göstermektedir. Ayrıca çocuğunuzun eğlenmesini ve güzel vakit geçirmesini sağlar.

6. Kitap okumak çocuğunuzun hayal gücünü ve yaratıcılığını geliştirir. 

Kitap okumak çocuğunuzun hayal gücünü geliştirir. Hiç aklına gelmeyecek ihtimalleri gösterir. Farklı dünyalara kapılar açar.

7. Kitap okumak çocuğunuzun çevresini daha iyi anlamasını ve hatta insanları daha iyi tanımasını sağlar. 

“Kitaplardan insanı tanıdım.” diyor Roosevelt

Bir Cevap Yazın