görsel “Çocuklarınızı 6 yaşına kadar bana verin 60 yaşına kadar sizin olsun.”

Bir Hint atasözü; “Çocuklarınızı 6 yaşına kadar bana verin 60 yaşına kadar sizin olsun.” diyerek 0-6 yaş döneminin insan kişiliğindeki önemini vurgulamış. Araştırmalar da 0-6 yaş döneminde kazanılan davranışların ileriki dönemlerde bireyin tavrını, alışkanlıklarını, kişilik yapısını, inanç ve değer yargılarını büyük ölçüde belirlediğini gösteriyor. Bu nedenle de bu dönemin özelliklerinin anne-babalar tarafından doğru bilinmesi, planlı ve bilinçli bir yaklaşımın uygulanması son derece önemli..

Çocuk ancak kendini özgür hissettiği ve güvenli bir limanı olduğu kadar kişiliğini geliştirebilir. Birçok ebeveyn, çocuklarına duyduğu şefkat hissi ve onların gelecekleri ile ilgili kaygılarından dolayı sürekli müdahale halindedir. Bu bir ebeveynlik yanılgısıdır aslında. Sürekli müdahale edilmiş, duygu ve düşünceleri eleştirilmiş, sürekli yaptığı işe karışılmış bir çocuk kendini geliştiremez.” 0-6 Yaş Dönemi Çocuk Eğitiminde 100 Temel Kural – Adem Güneş

Peki çocuklarımız bu dönemde nasıl yetiştirmeli? Onlara nasıl davranmalıyız? İşte bu noktada elimizde size tavsiye edeceğimiz 3 kitap var 🙂

Kitaplar kısa, öz, uygulanabilir ve akılcı kalıcı… Kızmadan, çatışmadan, çocukla anlaşarak, onunla dost kalarak çocuk yetiştirmenin hayal olmadığını gösteriyor. Kitaplardan derlediğim birkaç not ise şöyle;

0-6 yaş mucizesi nedir? Neleri yapmak mümkündür?

Hayata çocuğu hazırlayan ilk öğretmen annedir. Önceden bilgilenmiş bir anne, çocukla ilk temasının, bir eğitimin ilk adımları olduğunun bilincinde olmalıdır. Bir bebeğin öğrenim yolu; taklit ve yansımadır. Ebeveyn nasıl bir çocuk istiyorsa öyle davranmalıdır. Güleç yüzlü bebeklerin ebeveynlerinin de gülmeyi bilen insanlar olması rastlantı değildir.

0-6 yaş döneminde anne-babanın çocuğa yaklaşımı nasıl olmalıdır? 

Yeni doğmuş bir bebek doğumdan 6 saat sonra ailenin bir tanıklık ortamı olduğunu hissediyor ve sezgileri ile anılar oluşturmaya başlıyor. Anne-baba bu bebek için güçlü tanıklar olduğunun farkına varmalıdır. Bebeklikten itibaren küçük insanı önemsemeli, onu her haliyle olduğu gibi kabul etmeli, ona değer vermelidir. Çocuğunu yeri doldurulamaz biri olarak görmelidir. Anne-baba olarak hem ona ilgi göstermeli hem de bir birey olarak ona saygı göstermelidir.

0-6 yaş döneminde çocuk ile konuşmak ne sağlar?

Küçük yaşlardan itibaren çocukla ne kadar konuşursanız, aranızdaki bağları o kadar sağlamlaştırırsınız. Çocuğun dil gelişim hızı, onunla konuştuğunuz kadar artar. Çocuğun zekası da en çok iletişimle gelişir. Konuşulan sözcük sayısı kadar sözcüklerin zorluk derecesi de beyni geliştirir. Daha fazla sözcükle konuşan çocuk size kendini daha iyi anlatır. Duygu ve düşüncelerini daha rahat ifade eder.

0-6 yaş döneminde ebeveynlerin en büyük yanılgısı nedir? 

Ebeveynler genel olarak çocukları ile ilgili “Küçükken söz geçiremezsem, büyüdüğünde beni hiç dinlemez” diye düşünürler. Anne-babalar erken yaşlarda baskı ve zorlama ile çocuğa kendi sözlerini dinletmeye çalışırlar. Oysa çocukluk yıllarında baskı altına alınan çocukların gelişimi zarara uğrar. Böyle çocuklar ileriki yıllarda duygusal patlamalar yaşar.Çocuklar duygularında ne kadar özgür olurlarsa, davranışlarını düzene sokabilecek güce erişirler.

0-3 yaş döneminde çocuk için uykunun önemi nedir?

Özellikle yaşamın ilk 3 yılında beyin gelişimi hayati önem taşır. Eğer çocuk 0-3 yaş döneminde kesintisiz ve kaliteli uyku uyumadıysa, sağlıklı beslenmediyse, iyi bakılmadıysa beyni tam gelişemez. Mükemmel bir gece uykusu, çocuğun gün içerisinde öğrendiklerini düzenlemesini, enerji depolarını yenilemesini sağlar. İyi bir uyku aynı zamanda yeni güne mutlu,zinde ve öğrenmeye açık olarak başlamasını sağlar.

İlk 6 yılda çocuklar için oyuncak seçimi nasıl olmalıdır?

0-6 yaş arası dönemde çocuk,oyun aracılığı ile ve oyuncaklar sayesinde düşünmeyi ve araştırmayı öğrenir. Oyun oynayarak  öz güven kazanır, iletişime açık hale gelir. Oyuncak ne kadar hazırsa, yani oyuncak yeni şekillere girmiyorsa, çocuk oyuncaktan o kadar az şey öğrenecektir. Bu oyuncaktan kısa zamanda sıkılacaktır. O yüzden çocuğunuza gerçekten oynayabileceği şeyler verin. Eski kıyafetler, makyaj malzemelerinden bir seçki ya da bir dizi lego. Bu tür oyuncaklar bilgisayarlı, pahalı bir cihazdan daha uzun süre ilgisini çekecektir.

0-6 yaş döneminde hangi çocuklar hiperaktif davranışlar sergiler?

Üzerinde baskı olan çocuk hiperaktif davranışlar sergiler. Çocuğun hareketliliği çoğunlukla yaşadığı olumsuz duygulardan kaynaklanır. Çünkü normal bir çocuğun aşırı hareketliliği, acıyı duymamak için kendisini oyalamasıdır. Böyle bir çocuğun duygusal desteğe ihtiyacı vardır, bastırılmaya değil.

0-3 yaş arası çocuklar için TV neden çok zararlı?

Çocuk TV karşısında pasif haldedirler. Beyin pasif haldeyken yeni bağlantı kuramaz. TV izlemek yerine aktif halde olacağı,daha basit şeylerle uğraşmak, becerilerinin gelişmesini sağlar. Yürümek, etrafta dolaşmak, mutfak dolabındaki tencereleri kurcalamak, dedesiyle oyun oynamak, anne-babasıyla konuşmaya çalışmak gibi faaliyetler zihin için çok daha iyidir. Ayıca TV seyrederken çocuğun bedeni hareketsiz kalır. Hareketsizlik ileride obezite ve hiperaktivite gibi durumları tetikleyebilir.

“Kucağımdaki bu küçük insan özünde nasıl biri?” sorusuna verilen cevaplar anne-baba için nasıl olmalıdır?

  • Hiçbir eksiği yok, onu olduğu gibi kabul ediyorum.
  • Çok değerli, evrende bir eşi benzeri yok.
  • Sevilmeye, zaman ve emek vermeye layık.
  • Muhteşem bir insan potansiyeli
  • Hem aileye hem topluma hem yaşama ait hem de bir birey olarak özgür.

Çocukların çocukluklarını yaşamasına izin veren tüm ebeveynlere…

Bir Cevap Yazın