görsel Işığın ve Gölgelerin Ustası: Rembrandt

1606-1669 tarihleri arasında yaşamış olan Hollandalı ressam ve baskı ustası. Tam adı Rembrandt Harmenszoon van Rijn. Sanat dünyasında “Işığın ve gölgelerin ressamı” olarak da bilinir.

15 Temmuz 1606’da Cornelia ile Harmen Gerritsz’in oğlu olarak Hollanda‘da dünyaya gelen Rembrandt, okul çağında derslerde durmadan resim çizdiği için sık sık ceza aldığından 14 yaşında okuldan alınarak Jacob İsaaksz van Swanenburch’un resim atölyesine verilmiştir. Daha sonra Amsterdam’a, İtalyan sanatı hayranı olan Pieter Lastmann’ın yanında çalışmaya gitmiştir. 1625′te yeniden Leiden’e (Holanda) dönerek gravürcülükle uğraşmış ve gravür sanatını, resim dünyasının önemli bir kolu haline getirmiştir.

Babasının ölümü üzerine, 1632′de Amsterdam’a yerleşen Rembrandt, burada resmettiği “Profesör Tulp’un Anatomi Dersi” adlı tablosuyla ünlenmiştir.

profesor-tulpun-anatomi-dersi
Profesör Tulp’un Anatomi Dersi / The Anatomy Lesson (1632)

1634′te varlıklı bir aileden gelen Saskia van Uylenburgh ile evlenmiş ve hayatının en şatafatlı dönemine girmiştir. Etrafı, sanattan anlamayan ama tablolarına yüklü miktarda paralar ödeyen müşterilerle dolmuştur. “Samson’un Kör Edilmesi” ve “Susanna Banyoda” adlı tablolarda model olarak karısı Saskia’yı kullanmıştır.

"Susanna Banyoda" (1636)
“Susanna Banyoda” (1636)

Saskia’nın ve annesinin  ölümü üzerine bu şatafatlı dönem son bulmuş; geride sadece oğlu Titus kalmıştır. Bir süre oğluyla ilgilenmesi için evine aldığı Gertje Dircx isimli dadı ile; daha sonra da 1645′te 25 yaşındaki Hendrickje Stoffels isimli dadı ile ilişki yaşamıştır. Hendrickje ile daha mutlu ve uzun soluklu bir ilişkisi olsa da, ölen eşi Saskia’nın vasiyetinden olmamak için asla evlenmemiştir. 1654′te Hendrickje’den Comelia adında bir kızı dünyaya gelmiştir.

Bu arada 1942’de “Amsterdam Keskin Nişancılar Loncası”nın siparişi üzerine “Gece Devriyesi” adlı tabloyu yapmıştır.

Gece Devriyesi / The Nightwatch (1642)
Gece Devriyesi / The Nightwatch (1642)

Müşterileri gittikçe azalan, yaptığı işlerden zarar eden Rembrandt, oğlunun üzerine yaptığı ev hariç, her şeyini satmıştır. “Davut’un Karısı Batşaba” ile “Yıkanan Kadın” adlı ünlü tablolarında model olarak Hendrickje‘i kullanmış; “Hendrickje Stoffels Flore Kılığında” adlı tablosuyla sevgilisini ölümsüzleştirmiştir.

1662 yılında Hendrickje‘nin, 1668’de oğlu Titus‘un vefat etmesi Rembrandt’ı tamamen yıkmış ve hayata tamamen küsmesine neden olmuştur. Yanında Comelia ile ihtiyar bir hizmetçiden başka kimse kalmamıştır. Titus’un karısı Madeleine van Loo da bir kız çocuğu dünyaya getirdikten sonra hayata veda etmiştir.

Bu acı dolu hayat sonunda Rembrandt, 1669 yılının 3 Ekim akşamı ekmek, şarap ve peynirden oluşan akşam yemeğinden sonra bir süre resmettiği kendi ihtiyarlık portresini seyretmiş ve uykuya dalmıştır. Bu uykudan hiç uyanmayan Rembrandt, basit bir cenaze töreniyle toprağa verilmiştir.

800px-Rembrandt_Harmensz__van_Rijn_135

Işığın ve gölgelerin ressamı Rembrandt, yaşamı boyunca değeri hiç anlaşılamamış ustalardan birisidir. Öldüğü günlerde, ona, sanatının modası geçmiş bir ihtiyar gözüyle bakılmıştır. Sanatı 19. yüzyılın sonlarına kadar küçümsenmiş, hatta inkar edilmiştir. Fakat Hollanda müzeleri dışındaki Paris, Viyana, Dresden, Münih, Londra, Berlin ve Leningrad müzelerinde bulunan yapıtları, yeni bilgilerin ışığında incelenmeye alınmış ve ancak 19′uncu yüzyıl sonlarında büyüklüğü ve ustalığı anlaşılıp kabul edilmiştir.

Rembrandt, ton ve nüans üzerinde en büyük ustadır. İnsanların değişik ruh hallerinin portrelerle ifadesinde o zamana kadar ulaşılmamış bir ustalık göstermiştir. Kendisinden sonra gelen Goya, Daumier, Munch, Soutine ve Rouault gibi ünlü ressamlara büyük etkisi olmuştur. “Işık-gölge” tekniğini ilk ve en mükemmel kullanan ressamdır. Kırmızı rengin tüm tonlarına, gerçek değerini veren ilk ustadır. Çevresinde yaşayan tipleri mitoloji kahramanları, tarihsel kişiler olarak resmetmekle de kendi döneminin, en gerçekçi ressamı olduğunu göstermiştir.

One comment

  1. Bu adamın resimleri özellikle de yüz ifadelerini resmedişi bu kadar iyiyken zamanında beğenilmemesine şaşırdım.

Bir Cevap Yazın